Criteria & Certificering

In internationaal verband zijn criteria opgesteld om fairtrade te kunnen toetsen op betrouwbaarheid en kwaliteit. In Nederland heeft de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels deze criteria vertaald naar eigen beleid. De Landelijke Vereniging hanteert een erkenningssysteem voor importeurs die fairtrade artikelen importeren in het buitenland. De vereniging voert ook de controle uit op naleving van deze criteria.

Wat onderscheidt fairtrade van gewone handel?

De Wereldwinkels onderscheidt zich van andere winkels doordat we artikelen uit ontwikkelingslanden verkopen die aan de volgende punten voldoen.

  • respect voor mens en milieu
  • een duurzame handelsrelatie
  • ondersteuning bij productontwikkeling
  • transparantie van de handelsketen

De bedrijven van producenten en exportorganisaties die het assortiment van de Wereldwinkels  leveren, hebben allemaal een expliciet sociaal beleid. Zo zijn veel van de mensen die de producten maken arm en/of ‘kansarm’: zij maken weinig kans op ontwikkeling. Zonder fairtrade hebben zij minder of geen kansen op de westerse exportmarkt.

Respect voor mens en milieu

Een van de criteria zegt dat producten gemaakt en verhandeld moeten zijn met respect voor mens en milieu. Daar is op diverse manieren aandacht voor. Zo streeft iedereen in de fairtrade-handelsketen naar verbetering van de positie van vrouwen en naar afwezigheid van discriminatie naar ras, geslacht of godsdienst. Producenten moeten zorgen voor behoorlijke werkomstandigheden en vakbondsvrijheid voor hun werknemers. Hun activiteiten mogen het milieu niet te zeer belasten en er mag geen sprake zijn van uitbuiting van kinderen. Als kinderen bij de productie helpen, dan moet dat zeer beperkt zijn, niet een verplicht karakter hebben. Daarnaast moeten zij naar school kunnen en vrije tijd hebben.

De fairtrade criteria stellen dat producenten een ‘leefbaar loon’ horen te krijgen. Eerder werd dit een ‘eerlijke prijs’ genoemd. Producenten moeten naar lokale maatstaven in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Als ze fulltime voor fairtrade-handelsorganisaties werken, moeten ze daarvan voedsel, kleding en onderdak en hun bedrijfsvoering kunnen bekostigen en hun kinderen naar school kunnen laten gaan.

Duurzame handelsrelatie

Importeurs van fairtrade producten gaan een langdurige handelsrelaties met producenten aan. Dit biedt hun voor langere tijd zekerheid. Ook een voorschot kan producenten helpen. Elke importeur biedt op zijn eigen manier ondersteuning aan producenten.

Ondersteuning bij productontwikkeling en bedrijfsvoering

Producenten verdienen naast de zekerheid van een langdurige handelsrelatie ook steun en advies. Bij de ontwikkeling van hun bedrijf en producten, in de vorm van adviezen, krediet of bemiddeling. Maar ook door bijvoorbeeld informatie te geven over de wensen en verwachtingen van consumenten in het Westen, waardoor ze meer producten kunnen verkopen. Of door het vinden van en toegang krijgen tot nieuwe afzetmarkten voor hun producten. Door daar waar nodig ondersteuning te bieden, maakt fairtrade producentenorganisaties sterker en onafhankelijker. Het uiteindelijke doel is tenslotte dat producenten ook mainstream kunnen verkopen en verder kunnen groeien.

Transparantie van de handelsketen

De landelijke Vereniging van Wereldwinkels reist niet zelf naar ontwikkelingslanden om daar in te kopen. Wij betrekken ons assortiment bij importeurs die door de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels worden erkend. Dit betekent dat ze voldoen aan de fairtrade criteria. Ook importeurs doen niet altijd rechtstreeks zaken met producenten: ze werken bijvoorbeeld regelmatig samen met exportorganisaties. Dat is geen probleem zolang de werkwijze van de importeurs en die van haar producentenorganisaties maar transparant is. In de fairtrade keten geven alle partners inzicht in hun handelswijze en hun bedrijfsvoering. Deze transparantie is van belang voor de betrouwbaarheid van de hele keten.